Column: Afscheid en liefde

Lees hier de column van 10 maart 2026.

Deze week een column over een onderwerp waar ik al een tijdje over wil schrijven. Een onderwerp dat ik tegelijkertijd ook voor mij uitschuif. En dat is denk ik niet voor niets. Het gaat over het verliezen van een naaste, van een partner. Over een afscheid, en de tijd erna. En tja, hoe je het wendt of keert: we denken, praten en schrijven er liever niet over. Maar om precies dát te doorbreken, doe ik het wel.

Na een overlijden moet er in korte tijd veel worden besloten. Hoe moet het afscheid eruit zien? Wie moet er worden uitgenodigd. Welke woorden worden er gezegd en door wie? Waar, hoe en door wie wordt de uitvaart georganiseerd? Over dat laatste hoor ik soms verhalen die me raken. Verhalen van mensen die na een afscheid achterblijven met zorgen. Niet over het gemis – dat hoort bij rouw – maar over de kosten. Over grafrechten en voorzieningen die veel duurder blijken dan gedacht. Over betalingsregelingen die nodig zijn, terwijl men altijd zuinig heeft geleefd.

Ik hoor dan zinnen als: “Maar dit had ik hem beloofd.” of “Dit wilde zij zo graag.” En wat je belooft moet je doen, toch? Of toch niet? Zou hij gewild hebben dat jij het financieel zo zwaar krijgt om die belofte na te komen? Zou zij hebben gewild dat jij je zorgen moet maken over rekeningen, soms nog heel lang, terwijl je juist ruimte nodig hebt om te rouwen?

Het zijn woorden en beloftes uit liefde en trouw. Van mensen die, midden in hun verdriet, het beste willen doen voor degene die ze gaan verliezen. Dat begrijp ik heel goed. Zo’n belofte voelt als iets heiligs. Want het gaat om iemand van wie je houdt. Het zijn beloften die uit emotie worden gedaan op één van de meest kwetsbare momenten in iemands leven. In een moment waarin niemand bezig is met geld of de gevolgen van zo’n belofte. En juist dát kan later zwaar gaan drukken.

Ik schrijf dit niet om te oordelen. Integendeel. Dit gaat niet over verstandig of onverstandig. Dit gaat over liefdevolle beloftes die soms botsen met een realiteit die we pas later onder ogen moeten zien. En over de vraag of het iets zegt over de liefde en trouw wanneer je later zou moeten of willen erkennen dat iets niet haalbaar of betaalbaar is.

Het is goed om hier met dierbaren over te praten. Niet op het moment dat afscheid nabij lijkt, maar eerder. In een rustig gesprek aan de keukentafel. Over wat echt belangrijk is. Over wensen, maar ook over grenzen. Over hoe we goed, mooi en waardig afscheid kunnen nemen, zonder dat degene die achterblijft naast verdriet ook zorgen voor de toekomst heeft.

Zoals ik al schreef voelt praten over afscheid voor veel mensen ongemakkelijk. Alsof je iets oproept wat je liever wegduwt. Maar ik geloof dat het juist een vorm van liefde en zorg is. Zorg voor elkaar, wanneer dat nog kan, voor later.

In onze gemeente is er het Sociaal Team. Mensen die niet oordelen, maar luisteren en meedenken. Ook over vragen die te maken hebben met geld, ouder worden en keuzes voor later. Soms is één gesprek al genoeg om rust te brengen en mogelijkheden te zien die eerder niet in beeld waren. Denk er eens over na, en praat erover. Met een partner, familie of vriend. Of met ons, het Sociaal Team staat voor u klaar.

Tanja Haseloop – Amsing
burgemeester