Column: De dansende banaan
Lees hier de column van 29 september 2026.
De dansende banaan komt terug en we kunnen weer gaan ‘krabbelen’! Ik begrijp heel goed dat er nu heel veel mensen denken: waar gaat dit over? Nou, Hyves is terug. Dit socialmediaplatform stopte in 2013, en maakt nu een comeback. En ik moet bekennen, ik heb de app gedownload en me aangemeld. Toch nieuwsgierig naar dat stukje nostalgie en herkenning.
Opvallend is dat ze veel beloven. Ze gaan voor meer rust, minder opdringerige advertenties en geen verslavende algoritmes én de data blijven in Europa. Dat klinkt eigenlijk heel aantrekkelijk. Want we leven inmiddels in een heel andere onlinewereld dan toen Hyves nog ‘in’ was.
De socialmediaplatforms van nu gebruiken algoritmes. Een algoritme is een stappenplan. Een recept is bijvoorbeeld ook een algoritme. Een volgorde van stappen. Bij computers wordt het gebruikt om snel te bepalen wat er moet gebeuren en op sociale media bijvoorbeeld om te bepalen wat iemand te zien krijgt.
Ik verbaas me erover hoe die algoritmes werken. Kijk je één keertje naar een anti-rimpel zalfje, vervolgens komt dat steeds terug op je telefoon. Bizar.
En dat is een typisch voorbeeld. Je krijgt steeds meer van hetzelfde. Of het nu gaat om reclame of filmpjes. Voor je het weet, lijkt het alsof iedereen hetzelfde vindt en denkt als jij. Dat maakt het lastig om te weten wat echt is, hoe iets echt zit en wat de andere kant van een verhaal is.
En dan hebben we het nog niet eens over AI. Ook daar gaat de ontwikkeling razendsnel. Het is soms superhandig, maar het brengt ook gevaren met zich mee. Denk bijvoorbeeld aan die schattige dierenfilmpjes. Meestal niet echt. Verslavend gewoon, want je bent toch weer benieuwd wat het volgende filmpje laat zien.
Voor ons als volwassenen is het al ingewikkeld om de telefoon weg te leggen. En dan moet je kinderen ook nog leren hoe ze hiermee omgaan. Er wordt momenteel gekeken naar het verhogen van de leeftijdsgrens voor het gebruik van sociale media, en daar kan ik me wel iets bij voorstellen.
Ik hoor het ouders zeggen: “Kappen nu met die telefoon, niet de hele dag online!” We maken afspraken met onze kinderen over de tijd die ze op een scherm mogen. Maar dat is makkelijker gezegd dan gedaan. Schermtijd is een ingewikkeld onderwerp in de opvoeding en kan voor de nodige discussies zorgen. En als je ziet hoe snel jonge kinderen al naar een telefoon willen grijpen, moeten we misschien ook eerlijk naar onszelf kijken. Wij geven tenslotte het voorbeeld. Achteraf ben ik blij dat mijn kinderen zijn opgegroeid voordat dit tijdperk echt begon.
U vraagt zich misschien af: hoe kom je nu op dit onderwerp? Nou, dat heeft te maken met iets dat in al die tijd nooit is gestopt. Ik sprak vorige week namelijk met Martin Rotman, de man achter Oldebroek.net. Wist u dat Martin en de andere vrijwilligers deze website al zo’n 25 jaar bijhouden?
Het idee ontstond toen internet in de kinderschoenen stond. Martin bedacht dat het leuk was om te experimenteren met een website. Hij maakte een digitaal marktplein waar je terechtkunt voor allerlei informatie uit Oldebroek. Ik vind het mooi dat dit al zo lang bestaat en dat zij zich daar al zo lang vrijwillig voor inzetten. En het marktplein is niet veranderd in al die jaren. Geen algoritmes, maar een mooi online platform. Een voorbeeld van de onlinewereld dat heel positief is. Want internet is natuurlijk niet meer weg te denken.
We kunnen elkaar veel makkelijker vinden en informatie is altijd dichtbij. Maar we moeten er wel kritisch mee blijven omgaan. En niet alles wat je ziet, hoef je ook meteen te kopen. Dat is ook beter voor je portemonnee.
Tanja Haseloop – Amsing
Burgemeester