Column: Vrijheid, groot en klein

Lees hier de column van 5 mei 2026.

Vrijheid laat zich niet altijd vangen in grote woorden. Soms zit het in een moment. Dat je ergens zit en ineens beseft: wat hier nu zo vanzelfsprekend voelt, is dat eigenlijk helemaal niet. Nog geen twee weken geleden zat ik op de appelplaats van de Prinses Margrietkazerne. Bij een commando-overdracht. En ik keek naar de militairen van nu, die zich voorbereiden op situaties waarvan we allemaal hopen dat ze nooit nodig zullen zijn.

Terwijl ik daar zat, gingen mijn gedachten even terug. Naar dat wat er meer dan 81 jaar geleden gebeurde op deze plek. Toen hier het Interneringskamp Lager Wezep was. Een plek van onvrijheid. Van mannen en jongens die hier vastzaten. Vijf van hen verloren hier hun leven. Zij worden nog altijd herdacht, hier en in Rotterdam. Dat soort momenten haalt verleden en heden ineens heel dicht naar elkaar toe. Zeker op die mooie, zonnige dag, tijdens een bijzondere ceremonie op een kazerne hier in onze gemeente. Juist dan dringt het misschien nog sterker door: vrijheid is niet vanzelf ontstaan. En ook niet vanzelfsprekend gebleven.

En dan is het vandaag 5 mei. Vannacht bracht Loopgroep Wezep van De Gemzen het bevrijdingsvuur vanuit Wageningen naar onze gemeente, naar onze dorpen. Een bijzonder ritueel, dat elk jaar weer verbindt. Vandaag schuiven mensen in Wezep en Oosterwolde weer aan bij vrijheidsmaaltijden, en morgenmiddag in Oldebroek. Om samen stil te staan bij wat vrijheid betekent. Ieder op zijn eigen manier. In de gesprekken aan tafel, in herinneringen die worden gedeeld, of juist even in stilte. Wat koester je? Wat vier je?

Voor mij zit een deel van dat antwoord ook in dat verhaal uit Wezep, van de mannen uit Rotterdam die geïnterneerd werden in Lager Wezep. Misschien kent u het, van de muziektent die jarenlang op het Meidoornplein stond. Die kwam er niet zomaar. Aan het einde van de Tweede Wereld oorlog werden na een razzia in Rotterdam mannen hierheen gebracht. Toen ze te voet, met niets anders dan de kleren die ze aan hadden, hier in Wezep aankwamen kregen zij eten en drinken van de Wezepers die zelf al niet veel hadden. Dat werd niet vergeten. Na de oorlog zamelden zij geld in en onze gemeente kreeg in 1955 een muziektent als dank. Een plek voor muziek en ontmoeting, midden in het dorp. Waar mensen jarenlang samenkwamen, misschien zonder te weten welk verhaal eronder lag.

De muziektent is er niet meer, maar het verhaal leeft voort. In het kunstwerk Geven voor Vrijheid bij De Brinkhof, waarin zelfs delen van de oude gedenksteen zijn verwerkt. Dat vind ik mooi; dat een gebaar van toen, nog steeds zichtbaar is in het nu.

Vrijheid is niet vanzelfsprekend en niet vrijblijvend.  Het is ook op kleine momenten van een immense waarde. Het kunnen zeggen wat we denken. Het met elkaar oneens mogen zijn. Maar vrijheid vraagt ook iets van ons. Dat we naar elkaar blijven luisteren, juist als we het oneens zijn. Dat we elkaar niet kwijtraken. Dat we beseffen dat de vrijheid om alles te zeggen, niet betekent dat we dat ook altijd moeten doen.

Als ik terugdenk aan dat moment op de kazerne, aan de verhalen van toen en de mensen van nu, dan overheerst één gevoel: wat mogen we blij zijn dat we in vrijheid leven. En minstens zo belangrijk voelt het voor mij als een opdracht. Dat we die vrijheid, met elkaar blijven koesteren en beschermen. Laten we ons daarvoor blijven inzetten. Samen, iedere dag weer.

Tanja Haseloop – Amsing
burgemeester